Door Pieter Knabben – Nationaal Faillissement Preventie Instituut (NFPI)
In dit memorandum zet Pieter Knabben, oprichter van het Nationaal Faillissement Preventie Instituut (NFPI), de wettelijke vereisten uiteen voor een rechtsgeldige ontbinding van een besloten vennootschap (BV). Daarbij wordt specifiek ingegaan op de correcte uitschrijving in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel, evenals op de civielrechtelijke en fiscale rechtsgevolgen wanneer een ontbinding niet conform de geldende wet- en regelgeving is uitgevoerd.
Binnen de praktijk van Pieter Knabben en het Nationaal Faillissement Preventie Instituut blijkt dat turboliquidaties regelmatig worden onderschat. Een ontbinding zonder baten betekent namelijk niet dat fiscale risico’s automatisch verdwijnen.
Turboliquidatie en openstaande belastingschulden: het fiscale risico stopt niet bij ontbinding
Een turboliquidatie wordt vaak gezien als een snelle en efficiënte manier om een besloten vennootschap (BV) te beëindigen. Juridisch betekent een turboliquidatie dat de BV wordt ontbonden op het moment dat er geen baten meer aanwezig zijn. De vennootschap houdt direct op te bestaan en wordt uitgeschreven uit het Handelsregister.
Wat echter regelmatig wordt onderschat, is dat openstaande belastingschulden door een turboliquidatie niet automatisch verdwijnen. Vorderingen van de Belastingdienst blijven in stand, ook nadat de BV formeel is opgehouden te bestaan. Fiscaal eindigt het risico dus zelden bij de ontbinding zelf.
Volgens Pieter Knabben blijkt in de praktijk dat de fiscus niet uitsluitend formeel-juridisch naar de ontbinding kijkt, maar vooral inhoudelijk toetst wat zich voorafgaand aan de turboliquidatie heeft afgespeeld. Waren er daadwerkelijk geen baten? Zijn alle fiscale verplichtingen correct nagekomen? Is er tijdig melding gedaan van betalingsonmacht? Dit zijn cruciale vragen die achteraf zwaar kunnen wegen.
Binnen het Nationaal Faillissement Preventie Instituut wordt dagelijks gezien dat bestuurders zich onvoldoende bewust zijn van deze doorwerking. Een turboliquidatie sluit controle, navordering of aansprakelijkstelling niet uit. Integendeel: juist bij een snelle beëindiging zonder vereffening wordt vaak extra kritisch gekeken naar administratie, geldstromen en eventuele onttrekkingen.
Wanneer blijkt dat er onregelmatigheden zijn geweest, kan de Belastingdienst bestuurders privé aansprakelijk stellen. Met name bij loonheffingen en btw geldt een verzwaarde aansprakelijkheidsregeling. Het ontbreken van een correcte melding betalingsonmacht kan leiden tot een wettelijk vermoeden van onbehoorlijk bestuur, waarbij de bewijslast wordt omgekeerd.
Pieter Knabben benadrukt daarom dat een turboliquidatie alleen verantwoord is wanneer vooraf zorgvuldig wordt vastgesteld dat daadwerkelijk geen baten aanwezig zijn en dat de administratie volledig en controleerbaar is. Een formele uitschrijving bij de Kamer van Koophandel betekent niet dat het fiscale dossier gesloten is.
Het Nationaal Faillissement Preventie Instituut adviseert bestuurders om vóór ontbinding een juridische en fiscale risicoanalyse te laten uitvoeren. Daarmee kan worden voorkomen dat een ogenschijnlijk eenvoudige beëindiging alsnog uitmondt in privéaansprakelijkheid of langdurige fiscale procedures.
De conclusie is helder: een turboliquidatie beëindigt de rechtspersoon, maar niet automatisch het fiscale risico. Juist daarom is deskundige begeleiding geen luxe, maar noodzaak.